24 · Vajikra Wajikra

PARASJA VAN DE WEEK onderbouw 22a

Vajikra ויקרא

Door: Rav R. Evers

Vajikra is het derde boek van de Tora. Men noemt dit boek ook wel de Tora van de kohaniem omdat een groot deel van Vajikra spreekt over de taken van de kohaniem in het Misjkan.

Daar moesten de korbanot gebracht worden. Uitvoerig legt de Tora uit hoe je een korban moest brengen. Er staan ook meel-offers beschreven. Bij alle offers komt zout te pas.

Er zijn heel veel verschillende soorten korbanot. Je hebt brand-offers. vrede- offers. bikoeriem. zonde- offers en schuldoffers. Wie een korban brengt. legt zijn handen op de kop van het dier. Dit heet semiecha. De korbanot worden soms helemaal. soms gedeeltelijk verbrand.

Dat wat overblijft is voor de koheen om te eten. en soms ook voor degene die het korban brengt. Kohaniem die een avera doen moeten ook een korban brengen.

Je kon om heel veel redenen naar het Misjkan gaan. Je kon er de bikoeriem. de eerste vruchten van je veld brengen uit dankbaarheid dat alles weer gegroeid was.

Ook de Bnee Jisra’eel van buiten Israël brachten vaak korbanot in het Beet Hamikdasj in Jeroesjalajiem. Soms was er een geboorte te vieren of een andere reden tot simcha of dankbaarheid. Meestal echter bracht je korbanot omdat je een avera had begaan. Je bracht dan een dier als korban.

Je had ook korbanot van meel. Die werden op een bepaalde manier gebakken en die waren dan de brood-offers. Op de sjoelchan in het Misjkan lagen elke Sjabbat 12 grote broden – lechem hapaniem.

Dat was dus een brood-offer. gemaakt van meel. Dus eigenlijk was dat een meel-offer. Dat noemen wij een mincha.

Maar waarom werd er een dier gebracht? Wanneer je een avera doet. gedraag je je meestal als een dier. Tegenwoordig hebben we geen Misjkan meer en ook geen Beet Hamikdasj in Jeroesjalajiem.

In plaats van een korban te brengen davvenen we tegenwoordig. Onze tefillot zijn in de plaats gekomen van de korbanot.

Wist je dat…..

…je soms ook een korban moest brengen als je niet zeker wist of je een avera had gedaan?

…je soms ook een korban moest brengen als je iets had gestolen?

…je ook een meeloffer kon brengen en dat dat meeloffer mincha heette?

…wij tegenwoordig het middaggebed mincha noemen?

…het mincha eigenlijk een meeloffer was van meel. olie en lekker ruikende rook?

VERHAAL!!

Channa: “Soms doe je een avera per ongeluk. Vroeger kon je dan een korban brengen. Als je dan spijt had. werd je avera vergeven. Dan was alles weer goed met Hasjeem”.

Chaim: “Een korban bracht je wanneer je bijvoorbeeld gezworen had om de waarheid te vertellen en per ongeluk zat te jokken”. Juta: “Of wanneer je per ongeluk tamee - onrein was geworden en toch in het Misjkan van de korbanot at. Dat mocht niet want je moest rein zijn als je het Misjkan binnenkwam”.

Jishai: “Of wanneer iemand gezworen had. dat hij iets zou doen maar vergat het te doen. Of als iemand gezworen had dat iets gebeurd was maar het was helemaal niet waar”.

Jochanan: “Een speciaal korban was er wanneer belangrijke mensen iets verkeerd deden. Wanneer de koheen gadol een avera deed of wanneer een koning iets verkeerd deed. Dan waren er speciale korbanot. Want belangrijke mensen moeten veel meer oppassen dan gewone mensen”.

Eli: “Er bestaat een offer. dat sjelamiem heet. Het woord sjelamiem heeft als stam sjalom (= vrede) en sjaleem (= volledig). Een deel van de sjelamiem werd op het altaar verbrand. een deel ervan werd aan de kohaniem gegeven en een deel ervan werd door de eigenaar opgegeten. Vredeoffers maakten iedereen tevreden. Het is daarom zowel een `compleet’ als vredebrengend korban”.

Sjabbat Sjalom!

Onderbouw

Nummer 18a

Plaatjes zijn afkomstig van jeled.net

PARASJA VAN DE WEEK middenbouw20b

Vajikra ויקראDoor: Rav R. Evers

Als je een avera doet. zondig je meestal op drie niveau’s: in gedachten. spraak en daad. Daarom keren we alles ten goede door goede gedachten. spreken en doen.

Eerst het goede doen: door onze handen te drukken op het offer leggen wij een beetje de zonde af.

Met de widoeij spreken we met woorden onze spijt uit en door het brengen van de ingewanden en de nieren tonen wij berouw over onze gedachten (nieren worden gezien als de basis voor de gedachten).

Het bloed van het dier werd op het altaar gesprenkeld om te laten zien hoe het bloed van de zondaar eigenlijk op het altaar gebracht had moeten worden. Bloed van het dier komt daarvoor in de plaats.

Een offer laat zien. dat je iets heel verkeerd hebt gedaan. Als het offeren geen shockerend effect had. dan was het het ‘offer van een slechtaard’. een waardeloos offer dus. een gruwel.

“Gehoorzamen is beter dan offeren en luisteren is beter dan het vet van alle rammen”.

Luisteren. bescheidenheid en Hasjeems opdrachten volgen was de hoofdboodschap van de offers.

Hasjeems aanwezigheid is nooit van Jeroesjalajiem weggegaan.

Jeroesjalajiem was niet alleen de hoofdstad maar ook de stad. waar iedere pelgrim-toerist geestelijk als herboren vandaan kwam.

Jeroesjalajiem is "heiliger dan de rest van Israël" omdat vele mitsvot. geboden alleen in Jeroesjalajiem konden worden uitgevoerd.

Drie maal per jaar op Pesach. Sjavoe'ot en Soekot moest iedereen "voor het Aangezicht van Hasjeem verschijnen".

De mitswa van 'alijat regel' (pelgrimstocht) is ook te omschrijven als een soort religieuze vakantie.

Ongeveer 9% van de landbouwproduktie gespaard als tweede tiende om eten te kopen in Jeroesjalajiem gedurende de chagiem. Dit lijkt op een moderne vakantie. Ook tegenwoordig besteden wij 8 tot 9% van ons salaris aan vakantie.

Tijdens de drie jaarlijkse vakanties werd niet alleen de relatie met Hasjeem verdiept maar ook de onderlinge band tussen Joden uit alle hoeken van het land werd weer aangehaald.

Wist je dat…..

…onze Chagamiem.Wijzen ons vertellen. dat Adam geschapen werd met aarde van de plaats van het mizbe’ach. altaar uit de Tempel. de plaats van zijn kappara. verzoening?

…korbanot. offers. gebracht op dit altaar. uiteindelijk kappara. verzoening zouden schenken voor onze averot en tekortkomingen?

….door averot. zonden wij ver verwijderd raken van Hasjeem?

…een korban. offer de verbroken eenheid met Hasjeem herstelt en de mens zelf weer beter maakt?

….het Ivriet woord voor offer 'korban' is?

…van de stam 'KaRaV' dat naderbij komen betekent?

…als wij een offer brengen we dichter bij Hasjeem komen en kappara. verzoening krijgen?

VERHAAL!!

‏Eli: “Het Misjkan. het huis van Hasjeem. was nu klaar. Het was precies zo gebouwd als Hasjeem het had gevraagd. Het zag er perfect uit. Niemand kon naar binnen in het Misjkan omdat het Misjkan gevuld was met de Sjechina”.

‏Jedidja: “Zelfs Mosje durfde niet naar binnen. Maar Hasjeem wilde dat Mosje wist dat deze plaats ook voor de mensen gebouwd was. Daarom riep Hasjeem Mosje naar Zich toe om naar het Misjkan te komen. Hasjeem vertelde Mosje waarom het Misjkan gebouwd was en waarvoor het gebruikt zou worden. “Mosje”. zei Hasjeem. “spreek tot de Bnee Jisra’eel. Vertel ze dat wanneer iemand een korban wil brengen het een dieroffer moet zijn”. Hasjeem vertelde aan Mosje over de verschillende offers die je zou kunnen brengen. van geiten. schapen. vogels. koeien. kalveren en lammetjes”.

Batsheva: “De kohaniem moesten de korbanot brengen. Hasjeem vertelde aan Mosje precies hoe elk korban voor Hasjeem gebracht moest worden. Iedereen begreep wat zij zelf van het korban zouden krijgen en welk deel van het korban op het mizbe’ach geofferd zou worden. Sommige korbanot werden helemaal op het mizbe’ach verbrand. Zo’n offer heette een ola. Dit betekent opstijgen. Het offer steeg helemaal op tot Hasjeem”.

Sjabbat Sjalom!

Plaatjes zijn afkomstig van jeled.net

Plaatjes zijn afkomstig van jeled.net

Plaatjes zijn afkomstig van jeled.net

PARASJA VAN DE WEEKbovenbouw20c

Vajikraויקרא Door: Rav R. Evers

Bij de offers mocht absoluut geen honing of gist gebruikt worden maar zout was wel verplicht.

Wat kan dit betekenen? Gist. honing en zout staan symbool voor allerlei menselijke eigenschappen.

Gist wordt altijd gezien als een symbool voor de kwade neiging. In het Iwriet heet de jetser hara (kwade neiging) “het gist in het deeg”.

Gist blaast het deeg op. Onze minder fraaie eigenschappen blazen ons `ik’ zo op. dat wij menen dat de wereld alleen voor ons geschapen is.

Gist mag zeker niet gebruikt worden bij offers. omdat de eerste vereiste in de Tora bescheidenheid is. Hoogmoed. het gevoel. dat de hele wereld om jou draait en jij het allerbelangrijkst is. verwijdert je van Hasjeem.

Daarom zijn ook Pesach-offer en Chameets niet met elkaar te verenigen. Het Pesach-offer werd gebracht om de afgod van Egypte te slachten. Wanneer wij dat opeten met onze persoonlijke afgoderij van ons zelf (onze ingebeeldheid). gaat dat niet samen.

In Pirké Avot staat een mooi gezegde: jaloezie. lust en eerzucht richten de mens ten gronde. Volgens Chatam Sofeer (18de eeuw) symboliseren gist. honing en zout. eerzucht. passie en jaloezie.

Eerzucht komt voort uit hoogmoed en wordt gesymboliseerd door gist. dat het deeg laat rijzen.

Honing. als symbool van het zoete. geeft de lusten en passies weer. Je wilt allemaal lekkere en zoete dingen. die uiteindelijk niet goed voor je zijn.

Zout symboliseert jaloezie. Jaloezie is meestal een verkeerde eigenschap maar kan soms ten goede worden gebruikt. Jaloezie kan positief werken wanneer het in dienst staat van je persoonlijke groei: “Jaloezie van Geleerden vermeerdert de wijsheid”.

Daarom wordt zout wel toegestaan op het altaar. Het devies luidt: “Niet te zuur (gist heet ook wel zuurdesem) en niet te zoet”.

Volgens Rabbi Joseef Natanson geeft de Tora aan dat wij altijd de middenweg moeten zoeken. Maar wat heeft dat zout te betekenen?

.

Wist je dat…..

…de Tora stelt: “Jij zult van uw offers niet weghouden het zout. het verbond met Hasjeem”?

…wanneer je voedsel willen conserveren. je zout gebruikt?

…zout ook eeuwigheid symboliseert?

…Rabbiner Hirsch (1808-1888) hierin een opdracht ziet om de Tora te “conserveren” en nooit te veranderen. gelijk zout nooit verandert?

….zout ons ook herinnert aan de val van Sedom. dat bestookt werd met zwavel en zout?

…Sedom ten onder ging aan ongastvrijheid?

…bij ons eten we dat herinneren: zout mag op tafel nooit ontbreken. Gastvrijheid is één van de hoekstenen van het Joodse huis.

VERHAAL!!

Eli: ”Vajikra is het kleinste boek van de Tora. Het heeft maar 10 parasjot en 859 pesoekiem. Het eerste boek van de Tora. Bereesjiet. beschrijft alles bij elkaar 2.309 jaar geschiedenis vanaf de Beriat ha’olam. Sjemot beschrijft 140 jaar geschiedenis. Het hele boek Vajikra werd in 8 dagen gegeven en geschreven. Het boek Bemidbar beslaat 39 jaar geschiedenis in de woestijn en het hele boek Devariem beschrijft de laatste deraasja van Mosje. die 9 weken duurde”.

Avigail: “In de Tora wordt de geschiedenis van de eerste 2.488 jaar van de wereld beschreven. Vajikra is ook in plaats beperkt: het hele boek werd uitgesproken aan de voet van de berg Sinai”.

Elisja: “Het eerste woord van Vajikra betekent: ‘en toen riep’. Bij alle mitsvot. opdrachten en alle uitspraken van Hasjeem riep Hasjeem eerst met liefde naar Mosje. Wanneer de Malachiem elkaar oproepen om Hasjeem te prijzen. dan gebeurt dat ook vol liefde. zonder jaloezie of concurrentie maar alle Malachiem voelen zich volledig één. Dit elkaar vol aardigheid toeroepen van de Malachiem heet de kedoesja en die staat centraal in onze tefillot”.

Jalta: “Hasjeem had een duidelijke voorkeur voor Mosjee. Wanneer Hasjeem Zich aan andere profeten openbaarde. wordt er nogal eens een uitdrukking van toeval gebruikt. Hasjeem trof bijvoorbeeld de profeet Bile’am toevallig. Maar bij Mosje wilde Hasjeem davke met Mosje praten”.

Sjabbat Sjalom!

Plaatjes zijn afkomstig van jeled.net

Plaatjes zijn afkomstig van jeled.net