21 · Ki Tisa Ki Tisa

PARASJA VAN DE WEEK onderbouw 18a

Ki Tisa כי תשא

Door: Rav R. Evers

Mosjé Rabbenoe kwam met twee loechot haberiet van de berg Sinai. De Stenen Tafelen waren gegraveerd met het schrift van Hasjeem.

De Stenen Tafelen waren slechts kadosj. heilig omdat dit van Hasjeem kwam om het Joodse volk Tora te leren.

Maar toen zij ontrouw werden vlak na het geven van de Tora en een gouden kalf maakten. werd Hasjeem heel kwaad.

De loechot haberiet. de Stenen Tafelen kregen hun heiligheid van Hasjeem. die het goede wil van de mensen. Wanneer wij mensen niet luisteren naar Hasjeem. verliest ook dit cadeau uit de Hemel – de Stenen Tafelen – zijn speciale betekenis.

Toen Mosjé dicht bij het kamp kwam en zag dat het volk rond het egel hazahav. het gouden kalf danste. zag Mosje. dat de Bnee Jisra’eel er niets van begrepen hadden.

Hij was zo kwaad. dat hij de Stenen Tafelen uit zijn handen op de grond gooide en brak.

Wanneer Mosjé de Stenen Tafelen in die vreselijke situatie toch zou hebben gegeven aan het Joodse volk. hadden ze Stenen Tafelen in plaats van een gouden kalf aangenomen maar hun fout zouden ze niet hebben opgemerkt.

Toen Mosjé de Stenen Tafelen brak. begrepen de Bnee Jisra’eel zij hoe fout ze waren geweest met dat gouden kalf en hoe ver ze nog verwijderd waren van het geloof in een Hasjeem. het echte. werkelijke doel van de Tora.

Hasjeem was Mosjé dankbaar voor deze keiharde les. G’d was het eens met Mosjé. dat dit noodzakelijk was. en hij zei hem: “Hartelijk dank Mosjé. dat jij de Stenen Tafelen kapot gegooid hebt”. Het is niet goed. dat het Joodse volk. dat nu door hun afgoderij de hele Tora ontkent. de asseret hadibrot. Tien Geboden zou krijgen’.

Het kapot slaan van de Stenen Tafelen was overigens niet makkelijk. Het lijkt erop. dat Mosjé ze gewoon op de grond gooide uit woede maar niets is minder waar. Er ging hier een hele discussie en een vechtpartij aan vooraf: Mosjé Rabbenoe aan de ene kant en Aharon en de 70 zekeniem-ouderen aan de andere kant.

De discussie verliep heftig. Mosjé riep. dat de Joden als aanbidders van een gouden kalf de Tora niet waard waren. Maar Aharon. zijn broer. en de zeventig oudsten waren het daar helemaal niet mee eens. Ze probeerden Mosje tegen te houden. dat hij de Stenen Tafelen niet op de grond zou gooien.

Wist je dat…..

…De Tafelen het handschrift waren van Hasjeem.G’d Zelf!

…Je eigenlijk moet vasten als een Sefer Tora valt?

…Aharon en de 70 oudsten protesteerden tegen Mosje: “Oké. de Joden zijn fout met dat buigen voor het gouden kalf. Maar daarvoor hoef je de Stenen Tafelen nog niet kapot te slaan. Eenmaal een fout betekent niet altijd fout. Misschien doen zij Tesjoewa en hebben ze spijt van deze afgoderij!?

PRIJSVRAAG!!

Eli:’’ Weten jullie. Aharon en de 70 oudsten hebben eigenlijk gelijk. Door Tora te leren. kunnen de aanbidders van het gouden kalf juist overgehaald worden om tesjoeva te doen en tot inkeer te komen. Zeker tegenwoordig zien we veel mensen. die uiteindelijk terugkeren naar het Jodendom hoewel ze er totaal niet mee opgevoed zijn. Kon die kans de Joden in de woestijn ook niet geboden worden?”.

Yedidya: “Mosjé dacht. dat dit onhaalbaar was. Toen de Joden over het gouden kalf zeiden ‘dit is uw G’d. o Israël’. knapte er iets bij Mosjé. Wanneer je een afgodsbeeld Jodendom noemt. dacht Mosjé. is er geen weg terug meer. Mosjé nam een stevige beslissing. gooide de Stenen Tafelen kapot op de grond en Hasjeem was het met Mosje eens!

Mosje zag inderdaad dat de mensen helemaal wild waren geworden. Ze waren niet meer in bedwang te houden maar ze moesten toch gestopt worden. Daarom maakte hij de loechot haberiet stuk!

Vraag: Waarom brak Mosje de sjnee loechot haberiet toen hij de egel hazahav zag?

Vul je antwoord in op dit blad! Lever het hele blad opgevouwen in in bij de juf.

Naam:………………….. Achternaam:……………………………. Groep:……….

Antwoord:

…………………………………………………………………………………………………………Sjabbat Sjalom!

Plaatjes zijn afkomstig van jeled.net

Middenbouw

Nummer 20b

Plaatjes zijn afkomstig van jeled.net

Plaatjes zijn afkomstig van jeled.net

Plaatjes zijn afkomstig van jeled.net

PARASJA VAN DE WEEKmiddenbouw18b

Ki Tisa כי תשא Door: Rav R. Evers

Mosje zag inderdaad dat de mensen helemaal wild waren geworden. Ze waren niet meer in bedwang te houden maar ze moesten toch gestopt worden. Mosje stond aan de ingang van het machanee en riep: “Mi Lasjeem elai: wie aan de kant staat van Hasjeem. die moet bij mij komen staan!”.

Toen kwam de hele stam Levi naar voren. Mosje zei tegen de Levi’iem: “Jullie moeten iedereen een straf geven. die gebogen heeft voor het egel hazahav. Ik ga naar boven op har Sinai en ik zal Hasjeem om kappara vragen voor het am. het volk”.

Mosje hield een deraasja om de Bnee Jisra’eel te verdedigen en te redden. “Alsjeblieft Hasjeem”. zei Mosje. “ik weet dat de Bnee Jisra’eel een geweldige avera hebben begaan toen ze bogen voor het egel hazahav. Maar ik smeek U: vergeef het hen. Seliecha en mechiela! En als U de Bnee Jisra’eel niet wilt vergeven. schrap mij dan maar uit Uw Tora. die U geschreven heeft”.

Mosje wilde liever sterven dan te moeten zien dat de Bnee Jisra’eel gestraft zouden worden. ook al verdienden sommige Bnee Jisra’eel zeker wel een straf.

Daarna durfde Mosje aan Hasjeem de allergrootste gunst te vragen die ooit iemand gevraagd heeft. Mosje zei tegen Hasjeem: ‘Hasjeem. laat me alsjeblieft zien hoe U eruit ziet!’. Hasjeem antwoordde: ‘Ik zal jou laten zien wat Ik ga doen en Ik zal je ook laten zien hoe je Mijn rachamiem kunt opwekken wanneer je rachamiem nodig hebt. Maar Ik zal jou Mijn gezicht niet laten zien. want niemand kan Mijn gezicht zien en blijven leven’.

Daarna zei Hasjeem tegen Mosje: ‘Ik zet je in een rotsspleet en dan zal Ik langsgaan. Ik zal Mijn hand over je gezicht leggen en wanneer je dan weer kunt zien. zul je Mijn plan voor de Bnee Jisra’eel zien. Maar Mijn gezicht zul je nooit kunnen zien’.

Mosje ging daarna de berg af maar hij was zo kwaad op het volk dat hij zijn tent nam en buiten het kamp ging zitten. Hij wilde aan iedereen laten zien hoe kwaad hij was. Zijn tent was de tent van samenkomst. omdat daar Hasjeem met Mosje sprak.

Wist je dat…..

… Hasjeem aan Mosje zei: “Ga naar beneden want er is iets vreselijks gebeurd. De Bnee Jisja’eel zijn een am kesjee oref”?

...Mosje aan Hasjeem vroeg om de Joden niet te straffen voor het gouden kalf?

…Hasjeem aan Mosje antwoordde: ”Ik zal alleen maar die mensen straffen die een avera tegen Mij hebben gedaan”?

… Hasjeem begreep dat de Bnee Jisra’eel wel vaker Zijn mitsvot zouden breken en niet naar Hem zouden luisteren?

…Hasjeem eigenlijk besloten had om een heel nieuw volk te maken van Mosje?

…Mosje daar helemaal niet blij mee was en een geweldig verdedigings-deraasja heeft gehouden om de Bnee Jisra’eel te verdedigen?

PRIJSVRAAG!!

Eli:’’ Weten jullie. dat het gouden kalf was niet zo zeer een opstand tegen G’d was maar eerder ongehoorzaamheid aan het beeldverbod. De Bnee Jisra’eel wisten van de Cherubijnen op de Aron haKodesj – de Heilige Arke – in het Allerheiligste vertrek van de Misjkan-Tabernakel. Zij dachten daarom. dat het ook oke was om zelf een beeld te maken. Aharon leek een beetje toe te geven aan de wens van het volk”.

Avigail: “Niet omdat hij bang was om zich te verzetten tegen het volk maar omdat hij de wens van het volk om iets concreets. tastbaar en grijpbaar te maken niet als een echte doodzonde aanvoelde. Hun hart en gevoel bleef immers gericht op Hasjeem. Daarom zei Aharon ook: “Morgen is er een feest voor HaSjeem!”. Het Jodendom zou gelijk blijven”.

Jair: “Volgens de hele geleerde Rabbijn Avraham Ibn Ezra (12e eeuw) was hun fout voornamelijk. dat zo de deur werd opengezet voor zwakkelingen. die het verschil tussen zo een beeldje en Hasjeem niet zouden begrijpen. Het beeld zou zo tot god worden. Dat was het gevaar!”.

Vraag: Waarom brak Mosje de sjnee loechot haberiet toen hij de egel hazahav zag?

Vul je antwoord in op dit blad! Lever het hele blad opgevouwen in in bij de juf.

Naam:………………….. Achternaam:……………………………. Groep:……….

Antwoord:

…………………………………………………………………………………………………………Sjabbat Sjalom!

Plaatjes zijn afkomstig van jeled.net

Middenbouw

Nummer 20b

Plaatjes zijn afkomstig van jeled.net

Plaatjes zijn afkomstig van jeled.net

Plaatjes zijn afkomstig van jeled.net

PARASJA VAN DE WEEKbovenbouw18c

Ki Tisa כי תשא Door: Rav R. Evers

Hoe was het mogelijk. dat het volk zo vlak na de grote nissiem. wonderen bij de jetsiat mitsraim. uittocht uit Egypte weer zo snel kon vervallen tot avoda zara. afgoderij?

Kennelijk kunnen zelfs de grootste wonderen de natuur van de mens niet veranderen. Het kost veel tijd en inspanning om oude gewoonten en bijgeloven af te leren en nieuw gedrag en nieuwe waarden en normen aan te leren.

Maar wat was dat egel hazahav? Rasjie meent dat het gouden kalf werkelijk afgoderij was. Maar de meeste mefarsjiem. verklaarders zeggen dat dit niet het geval was. Dit verklaart waarom er relatief maar zo weinig slachtoffers vielen. Maar wat was er dan wel aan de hand?

Volgens Rabbi Jehoeda Hallevi (13e eeuw) was het gouden kalf niet werkelijk afgoderij. Het volk zocht eigenlijk meer een punt om zichzelf op te concentreren. De tefillot. gebeden en korbanot. offers zouden op Hasjeem gericht blijven maar men zocht hierbij een aardse. tastbare focus om zich op te concentreren.

Het volk kon zich alleen op een bepaalde plaats of bij een concrete vorm concentreren. omdat Hasjeem. het G’ddelijke voor hen te ongrijpbaar was.

Daarom meenden de makers van het gouden kalf dat ze iets tastbaars moesten hebben om hun gevoelens op te richten. Tegenwoordig spreekt deze wens ons niet meer zo aan. omdat ons denken veranderd is. Toch zijn wij ook tegenwoordig nog niet helemaal vergeestelijkt. Ook wij richten onze tefillot op de Hemel terwijl zelfs de Hemel alleen maar lucht en sferen. dus ook weer een lichamelijk. materieel gebeuren is.

Klein aantal

Bij de zonde van het gouden kalf vielen “maar” drieduizend doden. Gemeten naar de ernst van het misdrijf was dit een relatief klein aantal. En het Manna bleef gewoon neerdalen. Ook na het gouden kalf bleef Hasjeem met Mosje praten. G’ddelijke wolken beschermden het volk nog steeds.

Verder is opvallend. dat in een andere context het beeldverbod niet gold. In de Misjkan. Tabernakel stonden de beelden van de Cherubijnen op de Aron haKodesj. de Heilige Arke! In een zuivere en pure omgeving als het Allerheilige kon dat worden getolereerd en was het zelfs een mitswa (gebod)! Maar de plaatsing van de Engelen was een uitdrukkelijke opdracht van Hasjeem Zelf geweest.

Wist je dat…..

…Hasjeem het gouden kalf niet wilde omdat dat alleen maar een fantasie van het volk was en het geen Hasjeem dienen. godsdienst was?

…wij G’d alleen vanuit G’d kunnen kennen en dienen. Daarom was het gouden kalf verkeerd omdat het `man-made’ was en daardoor beperkt en niet van G’d?

…Mosje zojuist de sjnee loechot haberiet met de asseret hadibrot op har Sinai gekregen had?

...Jehosjoe’a de hele tijd daar beneden op Mosje gewacht had?

PRIJSVRAAG!!

Eli: ”Van een afstand hoorden Mosje en Jehosjoe’a een geweldig geschreeuw vanuit het machanee. Jehosjoe’a was een beetje in paniek: “Ik denk dat het volk wordt aangevallen door een vijand!”. “Nee hoor”. zei Mosje. terwijl hij heel erg bezorgd keek. “dit is niet het geluid van een vijand die aanvalt of van een volk dat zich terugtrekt of wegvlucht voor een vijand. Ik hoor het geluid van mensen die in opstand komen tegen Hasjeem”.

Batsheva: “Samen gingen ze naar het machanee. Toen ze in de buurt van het machanee kwamen. zag Mosje het egel hazahav. Sommige Bnee Jisra’eel dansten rond het egel hazahav. Je kunt je voorstellen dat Mosje vreselijk kwaad werd. Hij gooide de sjnee loechot haberiet op de grond in stukken. Mosje rende het machanee in. nam het egel hazahav en smolt het terug tot goud. Daarna maalde hij het goud zodat het zo fijn als stof werd. strooide dat uit over het water en liet het de mensen drinken. Mosje draaide zich om naar Aharon:”Wat hebben de mensen jou aangedaan. dat jij dit hebt laten gebeuren? Waarom heb je ze zo’n grote avera laten doen?”. Aharon antwoordde: “Wees alsjeblieft niet boos. Mosje. Je weet hoe moeilijk de Bnee Jisra’eel soms kunnen zijn. Ik had geen andere keus. Zij dachten dat jij gestorven was en ze wilden dat er iets zou komen in plaats van jou”.

Vraag: Waarom kreeg Mosje Rabbenoe een tweede paar loechot haberiet?

Vul je antwoord in op dit blad! Lever het hele blad opgevouwen in bij de juf.

Naam:………………….. Achternaam:……………………………. Groep:……….

Antwoord:

……………………………………………………………………………………………………………………………………………….………………………… …………………………………………………………………………Sjabbat Sjalom!

Plaatjes zijn afkomstig van jeled.net

Plaatjes zijn afkomstig van jeled.net

Plaatjes zijn afkomstig van jeled.net