20 · Tetsave Tezawe

PARASJA VAN DE WEEK onderbouw 19a

Tetsaveתצוה

Door: Rabbijn R. Evers

Deze week krijgen de kohaniem allemaal prachtige kleren met heel mooie kleuren en edelstenen. zoals diamanten.

De kohaniem mochten alleen maar de dienst doen in het Misjkan wanneer ze hun kleren aan hadden. Maar als ze hun speciale kleren niet aan hadden. mochten ze geen korbanot brengen.

Waarom dragen wij kleren? Soms dragen we kleren omdat het heel koud is. Maar soms dragen we ook kleren om onszelf mooier te maken dan we zijn. En andere mensen dragen kleren omdat zij willen laten zien wie ze zijn. Als je een politieagent bent. draag je politiekleren. Als je een brandweerman bent. draag je brandweer-kleren. Als je een clown bent draag je clownskleren. Je kleren zijn vaak afhankelijk van wat je bent.

De koheen gadol droeg een grote plaat op zijn borst met daarin twaalf prachtige edelstenen. In de edelstenen waren de namen van de twaalf stammen gegraveerd: Re’oeveen. Sjimon. Levi. enz. Iedere koheen droeg ook een mitsnefet. Dit was een soort tulband-achtige muts. Jongens dragen tegenwoordig geen mitsnefet meer maar wel een keppel. Door de keppel voelen we dat er iets boven ons is. We begrijpen dat we altijd moeten denken aan Hasjeem.

In het Misjkan werden vele korbanot gebracht. Tegenwoordig brengen we geen korbanot meer. omdat we geen offerdieren meer kunnen en mogen brengen. Nu komen onze tefillot in plaats van de korbanot. Wij davvenen omdat wij dankbaar zijn aan Hasjeem.

Maar vroeger werden er elke dag twee offers gebracht: de ene ’s morgens en de andere tegen de avond.

We brengen elke dag in de ochtend een korban. omdat wij Hasjeem willen danken dat we de Tora hebben gekregen.

De Tora kregen wij ’s ochtends. Daar herinnert dus het ochtendoffer aan.

Het middag-offer herinnert ons aan het korban pesach. Het middag-offer herinnert aan het korban pesach omdat wij pas ’s middags uit Egypte trokken.

SHAPE \* MERGEFORMAT

Wist je dat…..

…dat de koheen gadol een gouden plaat op zijn voorhoofd had van twee vingers breed. die met een hemelsblauwe draad op de achterkant van zijn hoofd vastgemaakt werd?

…die hemelsblauwe draad ons doet denken aan de tsietsiet?

…op de voorhoofdplaat van de koheen gadol de woorden kodesj lasjeem – heilig voor Hasjeem - stond?

…veel van de kleren van de kohaniem gemaakt waren van linnen en wol?

…de avneet. de riem. wel zestien meter lang was?

SHAPE \* MERGEFORMAT

VERHAAL!!

Eli: “We hebben al verteld dat op de borstplaat van de koheen gadol twaalf edelstenen zaten. In die borstplaat lagen de Oeriem en Toemiem”.

Channa: “Wat? Wat zijn dat. Oeriem en Toemiem?”.

Elisha: “Dat waren stukjes perkamenten papier. Daarop stond de langste naam van G’d die we kennen. De langste naam van Hasjeem telt 72 letters”.

Jishai: “Soms kreeg de koheen gadol een boodschap uit de hemel. Hasjeem wilde iets vertellen aan de mensen. Weet je hoe dat ging?”

Jochanan:”Ik weet het. Dan werden de edelstenen op de borstplaat van de koheel gadol verlicht. Daar stonden ook letters in gegraveerd. Zo kon de koheen gadol vaak direct een boodschap aflezen. die zo uit de hemel kwam”.

Jalta: “Daar zorgden de Oeriem voor. Die gaven het licht aan de letters. En de Toemiem zorgden er voor. dat de koheen gadol de boodschap ook kon ontcijferen”!

Sjabbat Sjalom!

Onderbouw

Nummer 18a

Plaatjes zijn afkomstig van jeled.net

Onderbouw

Nummer 16a

Plaatjes zijn afkomstig van jeled.net

PARASJA VAN DE WEEK middenbouw19b

Tetsave תצוה Door: Rav R. Evers

Er staat veel in deze parsja over de kleren van de kohaniem. In de borstplaat van de koheen gadol zaten twaalf edelstenen. In de vouw van de borstplaat lagen de Oeriem en Toemiem. De Oeriem en Toemiem waren stukjes perkament. waarop een heel lange naam van 72 letters van Hasjeem ingegraveerd stond. Op de edelstenen stonden de namen van de twaalf stammen gegraveerd.

De Oeriem en Toemiem zorgden ervoor dat de edelstenen oplichtten. Daardoor kreeg je allerlei lettercombinaties en ook gaf Hasjeem je dan antwoord op je vragen. Door het lezen van de oplichtende lettercombinaties op de edelstenen van de koheen gadol kon je begrijpen wat Hasjeem van jou wilde. Het was dus een boodschap in code.

Als het Joodse volk ergens over twijfelde kon ze een vraag stellen aan Hasjeem. Hasjeem gaf dan antwoord via de lichtjes op de edelstenen. Dit was direct contact tussen Am Jisra’eel en Hasjeem. Maar op de chosjen misjpat was nog veel meer af te lezen.

Elke rij op de borstplaat bestond uit drie stenen. Die drie stenen laten ons zien hoeveel rechters er moeten zijn in elk Beet Dien. Elke rij op de chosjen misjpat waren drie stenen. Dat geeft aan hoeveel rechters er bij elke rechtszaak moeten zitten: minstens drie rechters. In elkBeet

Dien moeten minstens drie dajaniem zitten.

Als je goed oplet op die edelstenen dan zag je dat er sommige duurder waren dan andere. Diamant is nu eenmaal duurder dan saffier. Maar dat was ook een belangrijke les voor de rechters. Arm of rijk moeten allemaal gelijk zijn voor de dajaniem. Je mag niet de rijke voortrekken omdat hij asjier is en de arme niet voortrekken omdat hij ani is. Beiden moeten gelijk zijn voor het Beet Dien.

Er waren duurdere en goedkopere edelstenen. Dat leert ons dat kleine en grote zaken beide even belangrijk moeten zijn bij het beoordelen door een Beet Dien.

Oeriem en Toemiem betekent licht en volledigheid. Zij gaven aan wanneer er recht was gedaan in Am Jisra’eel. Want wanneer het recht zegeviert is dat voor de hele wereld een licht en een opluchting.

Aharon moest de chosjen misjpat boven zijn hart dragen. want hij moest boven zijn gevoelens staan. Hij mocht niet meer medelijden hebben met de een dan met de ander die voor hem stond. Hij mocht zich niet laten meeslepen door zijn gevoelens. omdat de ene partij in het Beet Dien misschien harder kon huilen dan de andere

partij.

 SHAPE \* MERGEFORMAT

Wist je dat…..

… olie uit gestoten olijven moest branden in de Menora in de ohel Mo’eed?

… Jeremia. de navi. Am Jisra’eel vergelijkt met een olijf? Olijfolie blijft namelijk altijd drijven boven de andere vloeistoffen.

…olijfolie zich niet zo makkelijk mengt met andere vloeistoffen?

…dit betekent dat het Joodse volk moet proberen zo zelfstandig te blijven en zich niet moet aanpassen aan zijn omgeving?

…olie licht geeft en de wijsheid van het Jodendom ook bedoeld is om de hele wereld licht te geven?

SHAPE \* MERGEFORMAT

VERHAAL!!

Eli:’’ Wist je dat de Oeriem en Toemiem nooit echt een duidelijk antwoord gaven omdat de letters van het antwoord niet altijd in een duidelijke volgorde stonden. Je kunt het vergelijken met wanneer je een sms-je stuurt op de mobiele telefoon. Dan kun je een aantal letters indrukken maar het woord moet nog door de computer geraden worden. Bij de chosjen misjpat moest je de letters ook in de goede volgorde zetten om de boodschap uit de hemel van Hasjeem te begrijpen”.

Ariella: “Dit lukte niet altijd. Zo maakte de koheen gadol Eli een fout. Toen Channa. de moeder van de profeet Sjemoe’eel. in het Misjkan ging davvenen. las Eli. de koheen gadol. op zijn borstplaat de letters: sjie. kaf. reesj. hee: sjikora af. Dat betekende: ‘dronken’. Asaf: ”Maar Eli had moeten lezen: kaf. sjien. reesj. hee. en dat betekent kesjera. dat ze een goede vrouw was. Zij werd ook de moeder van Sjemoe’eel. de navi. Het blijft dus vaak heel moeilijk om dat goed uit te leggen.

Sjabbat Sjalom!

Plaatjes zijn afkomstig van jeled.net

Plaatjes zijn afkomstig van jeled.net

Middenbouw

Nummer 19b

Plaatjes zijn afkomstig van jeled.net

PARASJA VAN DE WEEKbovenbouw19c

Tetsave תצוה Door: Rav R. Evers

Er moest ook een me’iel – een lang onderhemd - gemaakt worden voor de koheen gadol. Alle kleren gaven kappara voor een bepaalde avera. De kohaniem waren alleen geschikt voor de avoda in het Misjkan als ze speciale kleren aan hadden.

De kohaniem droegen hun bigdee kehoena niet alleen om zichzelf mooier te maken maar juist om Hasjeem daarmee te dienen. Kleren werden dus niet voor de mensen zelf gedragen maar als meer kavod. eer voor Hasjeem. De begadiem van de kohaniem hadden diepe betekenis. De me’iel moest van hemelsblauwe wol zijn en dat herinnert ons eraan. dat alles wat wij spreken tot in de hemelsblauwe sjamajiem gehoord wordt. We moeten altijd beseffen dat alles wat wij spreken door Hasjeem gehoord wordt.

De bovenkant van de me’iel. dus waar de koheen gadol zijn hoofd doorheen stak. moest naar binnen gericht zijn. Dat heeft ook weer een diepere betekenis: wij moeten altijd precies weten wat wij zeggen. We moeten altijd precies nagaan of wat we zeggen wel goed is. Daarom moest de opening voor het hoofd naar binnen gericht zijn. omdat dat betekent dat wij altijd naar binnen moeten kijken wat wij bedoelen met wat wij zeggen. Hebben wij slechte bedoelingen dan kunnen we het beter niet zeggen.

Een rand moet in de hoofdopening van de me’iel zitten. We kunnen niet zomaar alles zeggen wat we willen. Er bestaat wel vrijheid van meningsuiting maar dat wil niet zeggen dat je iedereen zomaar mag beledigen. Er moet een beschermende rand zitten om dat wat je zegt. Niet alle negatieve dingen kun je zomaar zeggen.

Dan staat er bij de me’iel dat er belletjes gemaakt moeten worden aan de onderkant. Het geluid van deze me’iel moet gehoord worden wanneer we in het Heilige komen. De enige raad tegen kwaadsprekerij is. dat we alleen maar over dingen uit de Tora spreken. Op die manier kunnen we nooit iets mis zeggen.

De avneet-riem van de kohaniem was tweeëndertig el. zestien meter. lang. De avneet geeft kappara voor verkeerde gedachten van je hart. Dat is niet zo ver gezocht. want de avneet moet je over de borst dragen. De riem werd dus hoog gedragen. hoger dan onze riemen.

SHAPE \* MERGEFORMAT Wist je dat…..

…wij tegenwoordig ook nog wel een riem dragen bij het davvenen zoals de kohaniem?

…wij daarom een speciale beracha zeggen: ‘Ozeer Jisra’eel bigvoera - geprezen bent U Hasjeem Die het Joodse volk omgordt met sterkte”?

…deze beracha in verband wordt gebracht met het aantrekken van een riem?

…vroeger een riem gedragen werd als steun en om daar een zwaard of pistool aan te hangen?

…de riem een symbool was van kracht en macht?

…de riem ook een symbool is voor sterke verbondenheid?

…net zoals je riem om je lichaam hangt. Hasjeem zegt dat iedereen met Hem verbonden is?

SHAPE \* MERGEFORMAT

VERHAAL!!

Eli:”Wist je dat de riem ook een diepere betekenis had? Ja. want de halacha schrijft voor dat we tijdens het davvenen een riem dragen om een afscheiding te maken tussen hoger en lager. Wij dragen tegenwoordig een riem of een elastiekje. Dat is ook al goed“.

Ariela: “Dit laat dus zien. als ik het goed begrijp. dat we tijdens het davvenen voornamelijk op onze hogere dingen moeten letten en onze lagere dingen even moeten vergeten”.

Asaf: “Oh ja. daarom spreekt die beracha ‘Ozeer Jisra’eel Bigvoera’ niet zozeer over lichaamskracht van een soldaat maar over ons eigen karakter. Wij moeten een sterk karakter hebben en veel zelfdiscipline. Want dat is de ware kracht: ’Wie is sterk? Diegene die zijn slechte bedoelingen overwint’ “.

Chaim: ”De beracha Oteer Jisra’eel betifara slaat op de keppel. De keppel maakt ons ervan bewust. dat er nog iets boven ons is. Maar het is ook onderdeel van onze kleding. Wij dragen kleding om ons te onderscheiden. ons te beschermen tegen de elementen of om onszelf te verfraaien. Maar de Joodse traditie stelt. dat wij kleding dragen omdat we ons schamen. De keppel bedekt ons hoofd omdat we ons schamen voor ons verstand. We hebben zoveel IQ meegekregen en we doen er zo weinig mee! Denk daar maar eens over na!

Sjabbat Sjalom!

Plaatjes zijn afkomstig van jeled.net

Plaatjes zijn afkomstig van jeled.net

Bovenbouw

Nummer 19c

Plaatjes zijn afkomstig van jeled.net