6 · Toldot Toldot

PARASJA VAN DE WEEK 6-7 jaar

Toldot תולדותDoor: Opperrabbijn R. Evers

Rivka. de vrouw van Jitschak. zou een babytje krijgen. Maar later hoorde ze dat ze twee babytjes in haar buik had. Toen ze geboren werden. was iedere baby heel erg anders. Esav. de oudste. die het eerst geboren werd. was rood en rossig en had heel veel haar. Daarom werd hij ook Esav genoemd. Want dat betekent ‘al helemaal uitgegroeid’. Hij zag eruit alsof hij al helemaal volgroeid was.

Maar de jongste baby in de buik was veel kleiner. Toen hij geboren werd hield hij de hiel van zijn broertje vast. Daarom noemden ze hem Ja’akov. Dat betekent in het Ivriet ‘hiel’.

De twee broertjes waren wel een tweeling maar ze leken helemaal niet op elkaar. Ja’akov hield van Tora-leren en was vriendelijk en aardig. Esav vond jagen en feest vieren leuk. Maar hoewel Esav erg wild was. eerde hij zijn vader en gaf hij hem veel respect.

Jitschak was eigenlijk heel erg trots op Esav. Esav verkocht zijn bechora en de beracha. die hij van zijn vader Jitschak zou krijgen. aan Ja’akov voor veel goud en ze aten een bord soep van linzen.

Toen Jitschak oud werd. kon hij niet goed meer zien. Hij wilde zijn zoons een beracha geven. “Kom Esav. maak een lekkere maaltijd voor mij klaar. Dan geef ik jou de beracha”. Rivka. de moeder van de tweeling. hoorde dat en was het er helemaal niet mee eens. Zij dacht dat Esav een slecht mens was en dat hij helemaal geen beracha verdiende.

Rivka maakte toen zelf een maaltijd klaar en gaf die aan Ja’akov. Maar Ja’akov had een gladde huid terwijl Esav heel erg harig was. Rivka verkleedde toen Ja’akov als Esav en plakte geitenvellen op zijn lichaam. Jitschak zou het bedrog dan niet merken en denken dat Esav voor hem stond. Maar toch voelde Jitschak dat er iets verkeerd was gegaan.

Toen Ja’akov binnenkwam zei hij: “G’d heeft mij geholpen dat ik onderweg een lekker dier tegenkwam om voor je te slachten. Kom eten. Papa”. Jitschak voelde dat het niet Esav was want Esav sprak niet zo veel over G’d. “Laat mij jou even voelen Esav”. zei Jitschak. want hij wilde zeker zijn dat zijn oudste zoon voor hem stond. Toen Jitschak de harige handen voelde dacht hij dat het Esav was. Toch voelde hij dat het verkeerd was: “De stem is de stem van Ja’akov maar de handen zijn de handen van Esav”. Jitschak gaf de verklede Ja’akov toch de beracha.

Je kunt je voorstellen dat Esav heel erg kwaad werd op Ja’akov. Daarom moest Ja’akov ook vluchten en ging hij naar het land van zijn moeder om te trouwen met Racheel en Lea.

SHAPE \* MERGEFORMAT

Wist je dat…..

… Jitschak 40 jaar oud was toen hij een tweeling kreeg: Esav en Ja’akov?

… Rivka meer hield van Ja’akov maar dat Jitschak meer hield van Esav omdat Esav altijd lekkere maaltijden voor hem klaarmaakte?

… Esav meer hield van jagen en feest vieren terwijl Ja’akov heel veel Tora leerde?

….Jitschak helemaal verbaasd was toen hij merkte. dat hij de beracha gegeven had aan Ja’akov in plaats van aan Esav?

PRIJSVRAAG!!

Jitschak begreep natuurlijk wel. dat Ja’akov heel goed was en veel Tora leerde en dat Esav niet zo een goed mens was en liever ging jagen met zijn pijl en boog dan dat hij ging davvenen of leren. Toch was Jitschak extra lief voor Esav. Jitschak hoopte. dat Esav door de extra aandacht van zijn vader toch weer een goed mens zou worden. Het lukte toch niet maar dat merkte Jitschak niet. Daarom wilde hij hem een beracha geven. Jitschak wist niet dat Esav de bechora en de beracha verkocht had aan Ja’akov. Ja’akov verkleedde zich als Esav omdat hij recht had op de bechora en de beracha maar niet aan vader Jitschak durfde te vertellen dat Esav eigenlijk slecht was.

Vraag 1. Waarom was Jitschak zo blij met zijn nieuwe vrouw Rivka?

Vraag 2. Waarom was de broer van Rivka – Lavan - zo blij dat Rivka zou trouwen in de familie van Jitschak?

Op naar de volgende Parasja!Sjabbat sjalom!

Plaatjes zijn afkomstig van jeled.net

PARASJA VAN DE WEEK middenbouw6b

Toldot תולדות Door: Rav R. Evers

Iedereen had het slechte nieuws gehoord: Avraham was gestorven. Jitschak. de zoon van Avraham was heel verdrietig. Ja’akov. de zoon van Jitschak. ging naar de keuken om linzen klaar te maken voor zijn vader.

Esav kwam binnen en zag dat Ja’akov aan het koken was. Esav zei:”Ik ben heel erg hongerig. Geef mij wat van die rode wijn. Het eten moet je maar in mijn keel gieten. Ik ben te moe en te zwak om zelf te eten”.

“Nou”. zei Ja’akov. “Ik had dit bord met linzen eigenlijk klaargemaakt voor onze vader Jitschak die nu zit te treuren omdat zijn vader Avraham is overleden. Ik kan het je alleen maar geven op voorwaarde dat jij mij jouw bechora verkoopt”. “O”. zei Esav. “Dat is een goed idee want wat heb ik nou aan dat bechora?”.

Esav begreep niet dat hij met dat eerstgeboorterecht ook de zegen van zijn vader Jitschak had verkocht.

Ja’akov wist dat Esav wel eens spijt zou kunnen krijgen van de verkoop van het bechora.

Daarom zei Ja’akov tegen Esav:”Laten we de verkoop van jouw

bechora zo helder maken als de dag. Zweer mij bij het leven van onze vader Jitschak dat het bechora voor eeuwig bij mij blijft”. zei Ja’akov. Esav zwoer aan Ja’akov dat hij het echt verkocht had.

Ja’akov kocht het bechora voor goud en de maaltijd van linzen was als het ware een zakenmaaltijd. zoals zakenmensen doen als ze een grote zaak afsluiten dat ze er gezellig bij eten.

In het begin dacht Esav dat hij een goede zaak gedaan had. Maar later kreeg hij spijt. Toen Jitschak later een beracha gaf aan Ja’akov was Esav heel kwaad. Maar Esav had geen recht om kwaad te zijn. Samen met het bechora had hij ook de beracha verkocht.

De letters van bechora en beracha zijn dezelfde. Ze staan alleen in verschillende volgorde. Iemand die het eerstgeboorterecht heeft verkocht. verkoopt meteen ook het recht op de beracha van zijn vader.

SHAPE \* MERGEFORMAT

--------------------------------------------------------------------------------------------Wist je dat…..

…Jitschak met Rivka naar het land van de Filistijnen ging omdat er hongersnood was in Israël?

…net zoals Sara gekidnapt was door Farao ook Rivka. de vrouw van Jitschak. gekidnapt werd door koning Avimelech. de koning van de Filistijnen. omdat ze zo mooi was?

…Jitschak zaaide in het land van de Filistijnen (toen daar een hongersnood was) en daar honderd keer meer oogst dan normaal maakte?

…Esav zijn vader alleen maar eerde omdat hij de beracha (zegen) van zijn vader wilde hebben?

VERHAAL!!

Eli: ”Ik vind Esav maar een huichelaar. Hij doet net alsof hij vroom is maar eigenlijk interesseert het Jodendom hem niets. Hij vindt het helemaal niet interessant en doet maar net alsof hij het heel bijzonder vindt”. Ariella: “Maar Ja’akov was echt serieus. Die heeft de eerste 77 jaar van zijn leven alleen maar Tora geleerd. Kijk dat vind ik top”. Asaf: “Maar toch vind ik het niet netjes van Ja’akov dat hij de beracha heeft gekocht van Esav voor een bord linzen”. Ita: “Maar Esav was een volwassen man die precies wist wat hij deed. Hij verkocht het eerstgeboorterecht en ook zijn zegen voor een zak goud. De linzensoep was alleen maar een zakenmaaltijd. Dus ik vind dat Ja’akov de zegen zeker verdiende”.

Vraag: Waarom mocht Esav later niet klagen dat Ja’akov de beracha kreeg? Antwoord:……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Sjabbat sjalom !!!

Plaatjes zijn afkomstig van jeled.net

PARASJA VAN DE WEEK onderbouw 6a

Toldot תולדותDoor: Rav R. Evers

Het is vreemd dat Ja’akov het bechora lijkt te kopen voor en bord linzen en dat Esav het bechora verkoopt. Hoe kan men nou een eerstgeboorterecht verkopen?

Het bechora was het recht om korbanot te brengen en de hele dag met geestelijke zaken bezig te zijn. Esav had een hekel aan roechnioet. In ruil daarvoor wilde hij alle gasjmioet (materie) van deze wereld. Vlak voor de ‘deal’ tussen Ja’akov en Esav was Awraham gestorven. Ja’akov maakte een gerecht van linzen om zijn vader Jitschak een eerste se’oedat hawra’a (versterkingsmaaltijd) aan te bieden met linzen die lijken op iets ronds. dat draait.

Ja’akov gaf daarmee een hint aan zijn vader Jitschak. Net zoals de linze rond is. draait de rouw als een rad door de wereld. Maar Esav hechtte geen enkel geloof aan Hasjeem of korbanot en had geen vertrouwen in de Olam Haba. Esav weigerde eigenlijk deze linzen te eten in de rouwtijd. omdat hij daarmee zou aangeven dat hij wel geloofde in de eeuwigheid van de ziel en de Ola Haba. Esav moest deze linzen uiteindelijk wel eten. omdat er niets anders in huis was.

Toen Ja’akov zag dat Esav Jahadoet minachtte. vroeg hij hem dat bechora te verkopen. Dit betekende dat Esav aan Ja’akov het recht om de korbanot te brengen overdroeg. Daarop antwoordde Esav: ”Ik ga snel sterven. waar heb ik het bechora voor nodig?”.

Hij voelde niets voor geestelijke zaken. In plaats daarvan wilde hij het `recht’ om onbegrensd over de materiele wereld te heersen en er ongestoord van te genieten. Hij minachtte het bechora. Daarom verkocht hij het aan Ja’akov. De linzensoep was er niet de prijs voor omdat Ja’akov iets later zegt: “verkoop mij vandaag het bechora”. Er wordt niet gezegd dat het bechora in plaats van de linzen wordt verkocht. Ja’akov bood Esav er een grote som geld voor. De linzen waren alleen maar een soort `zakendiner’ ter gelegenheid van de verkoop.

De linzen waren misschien de aanleiding voor Esav om zijn bechora te verkopen maar absoluut niet de prijs voor de verkoop.

Toen Ja’akov later de beracha (zegen) verkreeg. was het duidelijk dat Esav niet kwaad kon zijn omdat Ja’akov hem bedrogen had. Maar toen Jitschak aan Ja’akov ook aardse en materiele zegeningen meegaf. werd Esav kwaad en meende hij. dat hij bedrogen was. want hij had juist van Ja’akov ‘deze wereld’ gekocht in ruil voor het offerrecht. Esav was kwaad omdat Ja’akov ook deze wereld van hem dreigde af te nemen. Maar dat was nooit onderdeel van de deal geweest...

SHAPE \* MERGEFORMAT

VERHAAL!!

Eli:” Ja’akov had de zegen van Jitschak gekregen. Esav werd vreselijk jaloers. Deze haat droeg Esav over aan zijn zoon Elifaz. die het als een familietraditie verder doorgaf aan Amalek. Agag en Haman”.

Channa: ”Kennelijk komt er geen einde aan de stroom antisemitisme die door de geschiedenis gaat. Het antisemitisme gaat terug op de strijd tussen Esav en Ja’akov. Aan Rivka werd geprofeteerd dat haar kinderen niet goed samen konden bestaan. Esav wilde het aardse leven. Ja’akov het Hemelse. De aartsvijand van Israël is Amalek. Amalek was de kleinzoon van Esav. en de zoon van Elifaz (36:4). De moeder van Elifaz was Timna. die joods wilde worden. Zij ging naar onze Avot toe om zich te laten bekeren maar die wilden haar niet aanvaarden. Uiteindelijk kwam ze terecht bij Elifaz. omdat ze liever een dienares bleef bij Avraham en Jitschak dan een meesteres bij een ander volk. Van haar stamde Amalek af. die ons veel ellende heeft bezorgd. De Talmoed geeft de reden: omdat men haar niet had mogen wegsturen toen zij joods wilde worden”.

Elisja: ”Onbegrijpelijk! Onze Avot probeerden iedereen bij het Jodendom te betrekken. Hoe het ook zij. onze Avot worden. zeer subtiel. bekritiseerd voor het feit. dat ze Timna niet in het Jodendom hebben willen opnemen”.

Batsheva:“De handelingen van de Avot zijn bepalend voor de geschiedenis van hun kinderen”. Dezelfde gedachte zien we terug bij de confrontatie tussen Mordechai en Haman. Er is een verband tussen de haat van Haman en de manier waarop Ja’akov aan de zegening van de bechor kwam. In de Megillat Ester staat dat toen Mordechai doorhad wat besloten was door Haman “Mordechai zijn kleren scheurde en zich hulde in zak en as. Hij ging naar het midden van de stad en liet een luide en bittere schreeuw” (Ester 4:1-2).

Die luide en bittere kreet wordt in verband gebracht met de bittere klacht van Esav. toen hij merkte. dat Ja’akov er met de zegen vandoor was. De Midrasj zegt: “Ja’akov liet Esav vreselijk huilen” (27:34). Ja’akov kreeg dit terug in Sjoesjan. toen zijn afstammeling Mordechai een bittere en luide kreet liet vanwege de ellende die Haman. een nakomeling van Amelek. over de Joden bracht”. Sjabbat sjalom!!

Plaatjes zijn afkomstig van jeled.net